ΣΥΝΕΚ: Σχολικές εκδρομές: Το ΥΠΑΙΘΑ μετακυλίει τις ευθύνες του στους/τις εκπαιδευτικούς, μετατρέποντάς τους σε ελεγκτικό μηχανισμό

 

ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ

 

14 Σεπτεμβρίου 2026

Σχολικές εκδρομές: Το ΥΠΑΙΘΑ μετακυλίει τις ευθύνες του στους/τις εκπαιδευτικούς, μετατρέποντάς τους σε ελεγκτικό μηχανισμό

 

Η ΟΛΜΕ να καλέσει άμεσα σε αποχή από κάθε εκδρομή!

 

Για ακόμη μία φορά, το ΥΠΑΙΘΑ επιλέγει να ρυθμίσει μια κρίσιμη πλευρά της σχολικής ζωής χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα. Παρά την αναλυτική διαβούλευση που είχε γίνει μεταξύ ΟΛΜΕ και προηγούμενης πολιτικής ηγεσίας, η υπουργός επέλεξε να μην υιοθετήσει καμία από τις προτάσεις της Ομοσπονδίας, που απλοποιούσαν τις διαδικασίες και προστάτευαν όσους/ες συνοδεύουν σχολικές εκδρομές.

 

Το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές, τις εκπαιδευτικές επισκέψεις και τις μαθητικές μετακινήσεις έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο γραφειοκρατίας στη λειτουργία των σχολείων, διευρύνοντας παράλληλα τις ευθύνες που φορτώνονται στους/στις εκπαιδευτικούς. Η επιλογή αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε μια συνολικότερη πολιτική που αντιμετωπίζει το σχολείο ως έναν μηχανισμό διαρκούς συμμόρφωσης σε διαδικασίες, πλατφόρμες, ελέγχους και διοικητικές υποχρεώσεις, αντί να επενδύει στις πραγματικές μορφωτικές και παιδαγωγικές ανάγκες.

 

Οι σχολικές εκδρομές και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις αποτελούν σημαντικό κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας, προτάσσοντας τη βιωματική μάθηση, την επαφή με χώρους πολιτισμού, επιστήμης, ιστορίας και κοινωνικής ζωής και τη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την πραγματικότητα. Ο ρόλος των συνοδών εκπαιδευτικών είναι η επίτευξη των παιδαγωγικών στόχων της κάθε εκδρομής και η επίβλεψη των παιδιών που συνοδεύουν. Η ασφάλεια των μαθητών και των μαθητριών είναι αυτονόητη προτεραιότητα, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε ευθύνη που αφορά την ασφάλεια πρέπει να μεταφέρεται στον εκπαιδευτικό.

 

Το νέο πλαίσιο επιτάσσει οι εκπαιδευτικοί να αναλάβουν καθήκοντα που ξεπερνούν τον παιδαγωγικό τους ρόλο και απαιτούν τεχνική γνώση ή θεσμική αρμοδιότητα άλλων υπηρεσιών. Είναι αδιανόητο να απαιτείται από τους/τις εκπαιδευτικούς να ελέγχουν ζητήματα που σχετίζονται με την καταλληλότητα του χώρου υποδοχής και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να διαπιστώσει έναν εμφανή κίνδυνο και φυσικά οφείλει να προστατεύσει τους μαθητές και τις μαθήτριες. Δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει τον μηχανικό, την αρμόδια υπηρεσία, τον ελεγκτικό μηχανισμό ή τον πιστοποιημένο φορέα. Η πολιτεία έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι οι χώροι στους οποίους πραγματοποιούνται σχολικές δράσεις πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Δεν είναι δυνατόν, κάθε φορά που το κράτος δεν εξασφαλίζει επαρκείς ελεγκτικούς μηχανισμούς, να μεταφέρει την ευθύνη στον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας: τον/την εκπαιδευτικό.

 

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η πρόβλεψη ότι ο/η υπεύθυνος/η και οι συνοδοί εκπαιδευτικοί «επιβλέπουν την τήρηση των ορίων ταχύτητας» κατά τη μετακίνηση με λεωφορείο. Οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται στη θέση του επιβάτη (οφείλουν να κάθονται κα να φορούν ζώνη ασφαλείας) και έχουν παράλληλα την ευθύνη να εποπτεύουν τους μαθητές και τις μαθήτριες. Δεν διαθέτει ούτε τον κατάλληλο εξοπλισμό ούτε την αρμοδιότητα να ασκεί έλεγχο στην οδήγηση. Η τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας αποτελεί υποχρέωση του οδηγού, ενώ ο έλεγχος της τήρησής του αποτελεί αρμοδιότητα των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών.

 

Το υπουργείο Παιδείας όφειλε, μετά και την πληθώρα περιστατικών σε εκδρομές που οδήγησαν συνοδούς εκπαιδευτικούς σε πειθαρχικά, δικαστήρια και αυτόφωρα -χωρίς να έχουν κάνει τίποτα παράτυπο-  να δεχόταν τις προτάσεις του κλάδου, προκειμένου να προφυλαχθούν όσοι/ες αναλαμβάνουν το ρίσκο να συνοδεύσουν εκδρομές. Αντί αυτού, τους φορτώνει με νέες αδιανόητες ευθύνες, πολλαπλασιάζοντας τις πιθανότητες να βρεθούν αντιμέτωποι/ες με διοικητικές και δικαστικές περιπέτειες.

 

Επιπλέον, σαν να μην έφταναν οι ήδη τεράστιες διοικητικές υποχρεώσεις των σχολικών μονάδων, το νέο πλαίσιο εισάγει επιπλέον επιτροπές και διαδικασίες. Προβλέπεται τριμελής Επιτροπή σε κάθε σχολική μονάδα για τον συντονισμό των δράσεων που απαιτούν μεταφορικό μέσο και την αναζήτηση μεταφορικών μέσων, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι απαιτήσεις για προγραμματισμό, πρακτικά, αναρτήσεις, ενημερώσεις και επικαιροποιήσεις.

 

Το ΥΠΑΙΘΑ ζητά από τους/τις εκπαιδευτικούς να κάνουν συνεχώς περισσότερα, χωρίς να τους δίνει ούτε περισσότερο χρόνο ούτε περισσότερο προσωπικό ούτε ουσιαστική στήριξη. Και φυσικά αρνείται να καταβάλει την παραμικρή αμοιβή στους/τις συνοδούς εκπαιδευτικούς που εργάζονται εκτός έδρας και σε 24ωρη βάση ακόμα και για πέντε ημέρες συνεχόμενα.

 

Δεν θα αποδεχτούμε να φορτώνονται διαρκώς νέες ευθύνες, ενώ το κράτος αποσύρεται από τις δικές του.

 

Απαιτούμε:

 

·         να γίνουν αποδεκτές οι προτάσεις του κλάδου για τα όρια ευθύνης των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στις μετακινήσεις και τις αμοιβές τους,

• να αποσυρθούν οι διατάξεις που αναθέτουν στους/τις εκπαιδευτικούς τεχνικούς ή ελεγκτικούς ρόλους για τους οποίους δεν έχουν ούτε αρμοδιότητα ούτε εξειδίκευση,
• να μειωθεί δραστικά η γραφειοκρατία στις σχολικές μετακινήσεις,
• να ενισχυθούν οι κρατικοί μηχανισμοί ελέγχου της ασφάλειας των μετακινήσεων και των χώρων υποδοχής,
• να δημιουργηθεί ένα απλό και λειτουργικό πλαίσιο που θα διευκολύνει τις εκπαιδευτικές επισκέψεις αντί να τις καθιστά διοικητικά δυσβάσταχτες.

 

Οι ΣΥΝΕΚ καλούμε τη ΟΛΜΕ να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες αντίδρασης και να απαιτήσει την τροποποίηση των προβληματικών διατάξεων.

 

Εφόσον δεν αποσυρθούν άμεσα οι διατάξεις αυτές, η ΟΛΜΕ να καλέσει τον κλάδο να απέχει από κάθε σχολική εκδρομή μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά μας.

 

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΚ